PROCEEDINGS

Proceedings

N:1

2019

166 views

«Հայաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի և Հայաս­տանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի տեղեկագիր. տեխ­նի­կական գիտություն­նե­րի սերիա» հանդեսում տպագրվում են տեսա­կան և փոր­ձա­րա­րական հե­տա­զոտությունների արդյունքները տեխնիկական գիտություն­ների հետևյալ բաժիններից՝ մեքենաշինություն, նյութագիտություն, շինարարական կառուցվածքներ, հիդրավլիկա և հիդրոտեխնիկական կառույցներ, էներգետիկա, էլեկտրատեխնիկա, գիտական սարքաշինություն և չափողական տեխնիկա, հաշվողական տեխնիկա և ինֆորմատիկա, ռադիոէլեկտրոնիկա, լազերային տեխնիկա, ավտոմատացում և կառավարման համակարգեր։ 
Հանդեսում լուսաբանվում են ակադեմիական և ճյուղային գիտահետազոտական ինստիտուտների, բուհերի, գիտաարտադրական միավորումների և այլ կազ­մակերպությունների գիտական գործունեության առավել կարևոր արդյունքները։ 
Հանդեսի հիմնական նպատակն է՝ խթանել գիտատեխնիկական առաջ­ըն­թացը և նպաստել արտադրության մեջ այդ արդյունքների ներդրմանը։ 
Հանդեսը նախատեսված է ճարտարագետների, հետազոտողների և գիտնականների լայն շրջանների համար։ Լույս է տեսնում երեք ամիսը մեկ անգամ։

Headings

  • բարակապատ խողովակ

  • եռակալված նյութ

  • ծակոտկենություն

  • կորզանում

  • հիմնանյութ

  • չափազուրկ լարումներ

  • փոքր դեֆորմացիաներ:

By a simplified method, the stress-strain state of the drawing process of thin-walled pipes through a conical matrix from various sintered materials at the absence and presence of a sliding friction is investigated. A method is used, according to which the stresses of the yield points at a varying porosity of sintered materials which are a function of the stress of the yield point of the material substances and their porosity are used. It is proposed to define the degree of deformation of a pipe not only by the ߝ ௜deformation intensity, but also by the ߝ ௤௘equivalent deformation for which the formula considering the stress state components is received. The calculations performed at the absence and presence of porosity show that at small deformations, their values up to 50% of plastic deformation are quite close to each other. It means that in the formula definition, the porosity of the material data of a simpler formula ߝ ௜of continuous materials can be used. Numerical calculations were carried out in the MS EXCEL program environment in case of drawing thin-walled pipes through a matrix of taper 140 .

  • երկմետաղական կառուցվածք

  • ծակոտկենություն

  • կտրող գործիք

  • միկրոկառուցվածք:

  • պլաստիկ դեֆորմացիա

  • ջերմային ընդարձակման գործակից

  • փոշեկոմպոզիտային նյութ

Coefficients of thermal expansion of various materials are investigated, depending on temperature as a result of which the peculiarities of obtaining parts with bimetallic structures, including the cutting tools have been found. As a result of pilot studies, the relation between the coefficient of thermal expansion (ߙ ,(porosity (ߠ ,(temperature (T) and plasticity of metal powder is established, according to which the coefficient of thermal expansion decreases in case of an increase in the residual porosity (up to 10%) explained by plastic deformation in the heating process. It is shown that due to parosity, it is possible to regulate the coefficient of thermal expansion of materials within 30…40%.

  • блочность массива

  • выход переизмельченных и негабаритных фракций

  • зона забойки

  • зона заряда взрывчатого вещества

  • контурное взрывание

  • плотность взрывчатой смеси

The development of deposits of non-metallic building materials used for the production of rubble by explosion requires to maintain the natural strength of the rock, as well as reduce the yield of oversized and overcrushed fractions of the exploded mass. It is established that the yield of substandard (over crushed and oversized) fractions of a blasted rock depends on the blockiness (fracture) of the destroyed massif and the magnitude of the explosive charge energy (EX), as well as the nature of the explosion energy distribution in the medium. A new blasting technology has been proposed by applying borehole charges consisting of a mixture of industrial explosives and expanded polystyrene granules, as well as creating a contour crack behind the last row of wells which makes it possible to raise the charge column, to obtain a smooth surface of the escarpment of the ledge to improve the quality of crushing in the damming zone, and in the zone slope of the ledge.

  • заземление экрана

  • невозгорание изоляции

  • однофазное включение

  • потери мощности.

  • режим экрана

  • силовой кабель

  • термическая устойчивость

  • ток

The screen mode of a single-phase power cable with XLPE insulation is considered when the cable shield is grounded at both ends. Ratios for the determined current in the "earthen channel" on the basis of the proposed equivalent circuit with regard to the resistance of earthing are obtained. The calculated values of the "earth" current for cables with the XLPE insulation with different screen sections are given. An overvoltage evaluation is performed on the cable screen with one-sided grounding.

  • «մագլև» գնացք

  • էլեկտրամագնիսական կախոց

  • Լագրանժի բազմանդամ։

  • մագնիսական շղթայի փոխարինման սխեմա

  • մաթեմատիկական մոդել

  • ցրման մագնիսական հոսքի զուգահեռ ճյուղերի քանակ

The mathematical model of the electromagnetic system of the maglev train suspension is developed on the basis of the magnetic circuit equivalent scheme. The number of parallel branches in the scheme, representing the scattering magnetic flux between the system's cores is determined automatically based on the acceptable accuracy of the solution of the problem. The values of magnetic intensity in certain parts of the circuit are determined by approximating the material magnetization curve. The approximation is carried out by the Lagrange polynomial of the 4th degree by using the known values of magnetic induction which are given in the form of a table.

  • էներգիայի կորուստներ

  • կապիտալ ներդրումներ

  • նվազագույն ծախսեր։

  • տնտեսապես շահավետ հատույթներ

For air and cable lines, the values of the economic density of current are specified. As a novelty, the term of optimal correlation between the energy losses and the investments is deter-mined. Simpler formulae of determining the minimal expenses and the annual energy losses are proposed which can be applied in pre-investment calculations during the construction of grids.

  • воздушная изоляция

  • затраты.

  • литая изоляция

  • монтаж

  • токопровод

  • транспортировка

  • экономия

Cast resin and air insulation busbar systems are designed for electrical connections of electrical equipment in power plants and substations in three-phase AC circuit of 50 and 60 Hz and a voltage up to 35 kV. The initial price of the air insulated bus duct system, at the stage of prefabrication, due to its design features, is slightly lower than the price of the cast resin insulated busbar system. However, at the stage of delivery, installation and operation (maintenance) costs for the cast resin insulated busbar system are significantly lower. It is connected with the fact that the cast resin insulated busbar system does not require periodic service during operation. Besides, the cast resin busbar system also has smaller dimensions. As a result, initial additional investments are recouped in a short time, and the use of a cast resin insulated busbar system in power grid facilities is more cost effective.

  • atomic layer deposition

  • black silicon

  • hafnium dioxide.

  • passivation

  • reflection

  • solar cell

Surface recombination losses significantly reduce the efficiency of black silicon (b-Si) for solar cell applications. Surface passivation using suitable dielectric films can minimize these losses. This paper reports the investigation on the passivation properties of the hafnium dioxide (HfO2) film deposited on n-type b-Si surface via the atomic layer deposition method. It is shown that in addition to efficient passivation, HfO2 film reduces the reflectance of the b-Si surface in the wide spectral range

  • ախտորոշում

  • էլեկտրոդ

  • կենսադիմադրություն

  • հետազոտություն

  • հոսանք:

A biomedical device which is supposed to be used for diagnosis and investigation in bio tissues and skin in different parts of a human body is described. The skin of a human can be affected by different types of currents (direct, alternate, pulse, etc). Many doctors and scientists have investigated the effects of the electrical signals on a human’s organism. The results of these studies can be used to diagnose the presence of a disease in the patient. The device also allows to perform bioimpedance of the person suspended by temperature in different points of the skin. A software is also developed allowing, with a computer, to carry out the digital processing of the signal, as well as maintain the medical data which ensures a long-term research for each patient.

  • capacitance model

  • compact modeling

  • DGFinFET/MOSFET

  • mobility degradation

  • short channel effects

A capacitance compact and explicit model is introduced for a short channel Double gate (DG) undoped FinFET including the mobility degradation effect. The capacitance model is developed on the basis of the channel charge partition, and is the generalization of previously developed capacitance model accounted only for constant mobility. The presented analytical compact model is validated with 3D Atlas simulations performed with the CVT mobility model.

  • diagnosis of respiratory diseases

  • ferroelectric BST thin film

  • H2O2 concentration high sensitivity

  • I/V dependencies

The I/V characteristics of ferroelectric (barium-strontium titanate, BST) nano-film - based Pt-BST-Pt structure in the environment of the hydrogen peroxide (H2O2) steam in the temperature range of t=36...42օ C and densities of H2O2(0% (distilled water), 0,5%, 1%, 1,5% and 3%) is experimentally studied. It is justified that the BST membrane shows good sensitivity that can be used for the rapid and early invasive diagnosis of respiratory diseases. Sensitivity mechanisms are also proposed and discussed.

  • кусочно-линейная аппроксимация

  • нерегулярная решетка

  • триангуляция Делоне.

An algorithm for automated construction of power lines of a piecewise linear approximation of a two-dimensional continuous function with a triangular grid has been developed. At that, the approximation error is minimized for a given number of grid nodes. The projection of the graph of the piecewise linear approximation of a two-dimensional function forms a Delaunay triangulation. The developed approach has been tested on the model of a two-dimensional parabolic function.

  • интегродифференциальная стационарная система управления.

  • синтез оптимального управления

In a linear integro-differential stationary system of equations, one problem of optimal control synthesis is considered which ensures the minimization of fuel consumption of an airplane or a space jar. It is solved with the help of one problem of the calculus of variations with moving boundaries when the ends of the trajectory of a moving material point move along the two given surfaces of the ellipsoids.

  • водосток

  • живое сечение

  • русловое преобразование

  • стабилизированное русло

  • ширина русла.

The river bed conversions that occur in different parts of the drainage due to the erosion of the river bed or sediment deposition are investigated. Over time, this process fades, and the river bed acquires a new stable form. A general mathematical model has been developed for the stabilized stage of the river bed conversion. At that, such a formulation of the problem is proposed which allows to consider a new form of the river bed not as the end result of a complex non-stationary process, but as a separately solvable problem of the stationary motion. Using the basic balance equations of hydrodynamics of a two-phase flow, a simple differential equation is obtained. Its solution makes it possible to predict the coordinates of the bottom of the new river bed formed as a result of the stabilization of the river bed changes.

Council

ԽՄԲԱԳՐԱԿԱՆ ԿՈԼԵԳԻԱ

Գլխավոր խմբագիր` Մելիքյան Վ.Շ., ՀՀ ԳԱԱ թղթ. անդամ, տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ

Գլխ. խմբագրի տեղակալ` Գրիգորյան Ա.Խ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ

Պատասխանատու քարտուղար` Սեյրանյան Ժ.Ս., ՀՀ

Խմբագրական կոլեգիա՝ Աղբալյան Ս.Գ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Ասլանյան Լ.Հ., ՀՀ ԳԱԱ թղթ. անդամ, ֆ.-մ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Բադալյան Ն.Պ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Բաղդասարյան Հ.Վ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Բաղդասարյան Մ.Ք., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Գագարինսկի Ա.Յու., ֆ.-մ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Գոնեյմա Մ., տ.գ.թ., Եգիպտոս Գրիմբլաթ Վ., տ.գ.թ., Չիլի Դավթյան Ս.Պ., ՀՀ ԳԱԱ թղթ. անդամ, ք.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Դոկիչ Բ., տ.գ.դ., Բոսնիա և Հերցեգովինա Զորյան Ե., տ.գ.թ., ԱՄՆ Իլյուշենկո Ա.Ֆ., Բելառուսի ԳԱԱ թղթ. անդամ, տ.գ.դ., պրոֆ., Բելառուս Լան Չ., տ.գ.թ., Չինաստան Կարայան Հ.Ս., ՀՀ ԳԱԱ թղթ. անդամ, ֆ.-մ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Կրասնիկով Գ.Յ., ՌԴ ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Կուրտուա Բ., տ.գ.թ., Ֆրանսիա Հախումյան Ա.Ա., ՀՀ ԳԱԱ թղթ. անդամ, ֆ.-մ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Հակոբյան Վ.Ն., ֆ.-մ.գ.դ., ՀՀ Հահանով Վ.Ի., Կիրառական ռադիոէլեկտրոնիկայի Ուկրաինայի ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., Ուկրաինա Ղուլյան Ա.Գ., ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, ֆ.-մ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Մանդալիկա Ս., տ.գ.թ., Հնդկաստան Մարուխյան Ո.Զ., տ.գ.թ., պրոֆ., ՀՀ Միխայլևիչ Ա.Ա., տ.գ.դ., պրոֆ., Բելառուս Շլիխտման Ու., տ.գ.թ., Գերմանիա Չանգ Ֆ., Թայվանի ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., Թայվան Չապլիգին Յու.Ա., ՌԴ ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Պետրոսյան Օ.Հ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Պետրոսյանց Կ.Օ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Սապատնեկար Ս., տ.գ.թ., ԱՄՆ Սարգսյան Յու.Լ., ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Սբիտնև Ս.Ա., տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Սիմոնյան Ս.Հ., տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ Ստեմպկովսկի Ա.Լ., ՌԴ ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Վորոբյով Ա.Ե., տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Տիխոմիրով Գ.Վ., ֆ.-մ.գ.դ., ՌԴ Ցանովա Ս., տ.գ.թ., Բուլղարիա Ուբար Ռ., Էստոնիայի ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., Էստոնիա Ուսանով Վ.Ի., տ.գ.դ., պրոֆ., ՌԴ Քուչուկյան Ա.Թ., ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս, տ.գ.դ., պրոֆ., ՀՀ